﻿WEBVTT

00:00:06.000 --> 00:00:14.000
« برتر موویز – مرجع دانلود فیلم و سریال » [ bartarmoviz ]

00:00:14.030 --> 00:00:22.000
« برتر موویز – مرجع دانلود فیلم و سریال » [ bartarmoviz ]

00:00:26.720 --> 00:00:30.040
اگه ازتون بپرسم یه سیاره
از چی ساخته شده؟

00:00:30.160 --> 00:00:34.440
احتمالا می‌گید سنگ و آهن

00:00:38.000 --> 00:00:39.920
... و برای سیاره‌های درونی منظومه شمسی

00:00:40.040 --> 00:00:44.240
مثل زمین، که به گرمای خورشید نزدیک هستن
کاملا درست می‌گید

00:00:48.560 --> 00:00:51.520
... اما اگه برید به بخش‌های خارجی و منجمد

00:00:51.640 --> 00:00:52.880
... منظومه شمسی

00:00:53.000 --> 00:00:56.200
اون موقع حتی گازهایی که
... جو ما رو تشکیل می‌دن

00:00:56.320 --> 00:01:00.200
... نیتروژن، کربن دی‌اکسید و آب

00:01:00.320 --> 00:01:01.880
همه منجمد هستن

00:01:04.000 --> 00:01:06.320
... و سیارات و قمرهای اونجا

00:01:06.440 --> 00:01:08.400
... کوهستان‌ها و یخچال‌های طبیعی

00:01:08.520 --> 00:01:11.920
... و حتی پوسته اون جهان‌ها

00:01:12.040 --> 00:01:13.840
از اون ساخته شدن

00:01:13.960 --> 00:01:17.920
یخ منجمد و پاک

00:01:19.640 --> 00:01:22.000
... یخی که در شرایط طاقت‌فرسا

00:01:22.120 --> 00:01:23.880
... در جاهایی به‌جز زمین پیدا می‌کنیم

00:01:24.000 --> 00:01:27.480
جوری رفتار می‌کنه که اصلا
فکر نمی‌کردیم ممکن باشه

00:01:34.040 --> 00:01:36.320
... با کاوش منظومه شمسی

00:01:36.440 --> 00:01:40.160
... فضاپیماهامون شاهد نابودی قمرها

00:01:41.880 --> 00:01:45.440
توسط دره‌های بزرگ از
یخ‌ها جابه‌جاشونده بودن

00:01:49.600 --> 00:01:53.040
سیاره‌های کوتوله‌ای که
... کوهستان‌هایی از یخ

00:01:53.160 --> 00:01:54.800
روی سطح‌شون جریان داره

00:01:58.360 --> 00:02:01.440
... جهان‌هایی که یخ یک روش رو پوشونده

00:02:03.520 --> 00:02:05.960
اما اون رو، کاملا خالی‌ـه

00:02:11.760 --> 00:02:15.520
و جای دیگه، سفقی بیگانه
بالای ابرها وجود داره

00:02:15.640 --> 00:02:20.120
همه به‌لطف حالت جدید و عجبیی از یخ
که به تازگی کشف شده

00:02:25.680 --> 00:02:27.680
... حتی اینجا، روی زمین

00:02:27.800 --> 00:02:32.400
... ما معتقدیم که رفتار ماده‌ی ساده‌ای مثل یخ

00:02:32.520 --> 00:02:34.720
باعث عواقب شدیدی شده

00:02:34.840 --> 00:02:38.880
... چون بدون رفتار نامعقول یخ

00:02:39.000 --> 00:02:42.960
زندگی روی سیاره ما، ممکن نبود

00:02:47.820 --> 00:02:54.460
[منظومه شمسی]

00:02:59.010 --> 00:03:04.650
[جهان‌های یخی]

00:03:04.670 --> 00:03:08.170
«مترجم: سـپهـر»
::. Overhaul .::

00:03:11.800 --> 00:03:14.480
... سفرمون به جهان‌های یخی رو

00:03:14.600 --> 00:03:17.640
از لبه منجمد منظومه شمسی شروع می‌کنیم

00:03:28.680 --> 00:03:32.640
[پلوتون]

00:03:34.760 --> 00:03:38.320
... اینجا، خورشید انقدر دوره

00:03:38.440 --> 00:03:40.920
که صرفا مثل یه ستاره دیگه‌ست

00:03:42.260 --> 00:03:45.990
[فاصله از خورشید: 5.9 میلیارد کیلومتر]

00:03:47.200 --> 00:03:48.640
... پلوتون انقدر دوره

00:03:48.760 --> 00:03:51.520
... که فقط در ماه ژوئیه سال 2015

00:03:51.640 --> 00:03:55.400
تونستیم برای اولین و تنها بار، ببینیمش

00:03:56.930 --> 00:03:59.920
[نیو هورایزنز]
[ناسا]

00:04:01.440 --> 00:04:04.040
... فضاپیمای نیو هورایزنز با عبور از کنار پلوتون

00:04:04.160 --> 00:04:06.560
... اولین تصاویر نزدیک از این

00:04:06.680 --> 00:04:09.040
جهان یخ‌زده مرموز رو برامون فرستاد

00:04:12.080 --> 00:04:15.850
[دما: 230- درجه سانتی‌گراد]

00:04:17.960 --> 00:04:20.480
... سطحی قلبی‌شکل رو کشف کرد

00:04:20.600 --> 00:04:22.640
... که عرضش هزار کیلومتره

00:04:22.760 --> 00:04:24.880
و فقط یک روی پلوتون رو پوشونده

00:04:25.690 --> 00:04:30.200
[منطقه تومبو]

00:04:36.720 --> 00:04:38.480
... نزدیک لبه این دشت

00:04:38.600 --> 00:04:43.560
کوهستان‌هایی از جنس یخ
از سطح پلوتون بالا اومده بودن

00:04:45.630 --> 00:04:48.930
[برآمدگی‌های زانتیاس]

00:04:52.280 --> 00:04:54.680
... و بین این برآمدگی‌های ناهموارش

00:04:54.800 --> 00:04:56.800
... یخ به شکلی کشف شد

00:04:56.920 --> 00:05:00.000
که هیچ‌کس انتظار نداشت
روی پلوتون مشاهده کنه

00:05:05.200 --> 00:05:06.560
یخچال

00:05:08.640 --> 00:05:12.280
... رودخونه‌ای از یخ، در جهانی دورافتاده

00:05:12.400 --> 00:05:15.160
که انتظار نداشتیم چیزی روش حرکت کنه

00:05:17.600 --> 00:05:19.680
... دلیلش اینه که دمای اینجا

00:05:19.800 --> 00:05:24.560
فقط 40 درجه‌ست
اما چهل درجه زیر صفر

00:05:26.080 --> 00:05:29.040
دمایی که هیچ‌چیزی نباید
بتونه درش حرکت کنه

00:05:33.240 --> 00:05:36.480
بااین‌حال نیو هورایزنز مناطقی از
... پلوتون رو کشف کرد

00:05:36.600 --> 00:05:38.280
... که برای تمام جهان

00:05:38.400 --> 00:05:41.520
شبیه مناطق منجمد سیاره خودمون بود

00:05:48.420 --> 00:05:53.850
[پارک ملی دنالی]
[آلاسکا]

00:06:05.680 --> 00:06:07.600
وقتی توی این سال‌ها
... به اینجا پرواز کردی

00:06:07.720 --> 00:06:09.120
چقدر تغییر کرده؟

00:06:09.240 --> 00:06:10.280
هر روز تغییر می‌کنه

00:06:10.400 --> 00:06:11.520
جدی؟ -
آره -

00:06:13.680 --> 00:06:15.840
شکل اون یخچال تغییر می‌کنه

00:06:17.080 --> 00:06:18.560
هیچ‌وقت ثابت نیست

00:06:21.640 --> 00:06:24.400
... انگار داریم بالای پلوتون پرواز می‌کنیم

00:06:25.720 --> 00:06:28.000
چون خیلی شبیه همین‌جاست

00:06:28.120 --> 00:06:29.160
جدی؟

00:06:31.280 --> 00:06:34.280
سطحش چه شکلی‌ـه؟ -
مثل همین‌ـه -

00:06:34.400 --> 00:06:36.920
مثل همین، ارتفاع کوهستان‌ها هم همینه

00:06:37.040 --> 00:06:38.480
!حرف نداره

00:06:46.800 --> 00:06:50.040
... کشف سطح یخی و پویای پلوتون

00:06:50.160 --> 00:06:51.960
همه رو متحیر کرد

00:06:54.640 --> 00:06:57.280
باعث شد توی درک‌مون از
... این به‌اصطلاح سیاره کوتوله

00:06:57.400 --> 00:06:59.440
تجدید نظر کنیم

00:07:01.120 --> 00:07:02.560
... داریم می‌ریم که فرود بیایم

00:07:02.640 --> 00:07:05.400
برای همین فقط با هواپیما صحبت می‌کنم
نه با تو

00:07:05.520 --> 00:07:06.960
کار عاقلانه‌ایه

00:07:08.120 --> 00:07:11.200
من فرودهای زیادی رو تجربه کردم
اما شبیه این نبوده

00:07:12.280 --> 00:07:13.920
در حقیقت، هیچ‌کدوم شبیه این نبوده

00:07:15.040 --> 00:07:18.440
!واقعا خوشگل‌ترین باند فرود جهان‌ـه

00:07:24.640 --> 00:07:27.640
!به یخچال خوش اومدید بچه‌ها

00:07:38.360 --> 00:07:39.480
!وای

00:07:41.720 --> 00:07:43.800
... می‌دونید، وقتی رسیدیم

00:07:43.920 --> 00:07:45.840
... گفتن دما صفرـه

00:07:45.960 --> 00:07:49.240
و من با خودم گفتم
خیلی خوبه. صفر درجه هوا گرم‌ـه

00:07:49.360 --> 00:07:52.040
اما منظورشون فارنهایت بود
صفر درجه فارنهایت

00:07:52.160 --> 00:07:54.200
دمای اینجا 20 درجه زیر صفرـه

00:07:54.320 --> 00:07:55.480
... واقعا

00:07:55.600 --> 00:07:58.080
... یه حسی بهت دست می‌ده که

00:07:58.200 --> 00:08:00.360
همه‌جا سخت و یخ‌زده‌ست

00:08:00.480 --> 00:08:03.200
می‌دونید، هیچی تکون نمی‌خوره

00:08:03.320 --> 00:08:04.800
اما به‌شدت پویاست

00:08:04.920 --> 00:08:07.400
می‌تونید موقع فرود، توی جریان باد حسش کنید

00:08:07.520 --> 00:08:09.760
... و می‌تونید ببینید

00:08:09.880 --> 00:08:12.480
ببینید که چطور همه‌چیز جریان داره

00:08:19.400 --> 00:08:21.200
اون یخچال رو ببینید

00:08:22.520 --> 00:08:26.200
قشنگ می‌تونید حس کنید
یا ببینید که داره حرکت می‌کنه

00:08:26.320 --> 00:08:29.200
شبیه یه رودخونه صحنه آهسته‌ست

00:08:29.320 --> 00:08:31.160
و واقعا هم داره حرکت می‌کنه

00:08:31.280 --> 00:08:33.640
جریانش خیلی خیلی آروم‌ـه

00:08:35.840 --> 00:08:36.880
... و دلیل اینکه

00:08:37.000 --> 00:08:39.680
... این حجم بزرگ می‌تونه از دره بره پایین

00:08:39.800 --> 00:08:42.880
به‌خاطر ویژگی‌های خاص یخ‌ـه

00:08:43.000 --> 00:08:45.040
که ازش ساخته شده

00:08:49.120 --> 00:08:52.680
این یخ آبیِ روشن قشنگ جامد به‌نظر میاد

00:08:52.800 --> 00:08:54.200
انگار نمی‌شه حرکتش داد

00:08:54.320 --> 00:08:56.720
توسط فشار شکل گرفته

00:08:56.840 --> 00:08:59.320
... این ذرات برفی که دارن می‌بارن

00:08:59.440 --> 00:09:02.360
روی سطح یخچال می‌شینن
... و وقتی تجمع پیدا می‌کنن

00:09:02.480 --> 00:09:04.160
وزن‌شون رو به پایین فشار میاره

00:09:04.280 --> 00:09:05.880
فشار زیاد می‌شه

00:09:06.000 --> 00:09:09.480
و به این حالت یخ کریستالی می‌رسید

00:09:09.600 --> 00:09:12.360
که شفاف و آبی‌ـه

00:09:13.600 --> 00:09:15.560
... اما راستش، توی این فشار و دما

00:09:15.680 --> 00:09:17.200
اینا کامل جامد نیستن

00:09:17.320 --> 00:09:19.960
کریستال‌ها حالت صفحه‌ای دارن

00:09:20.080 --> 00:09:22.200
مثل دسته ورق می‌مونه

00:09:22.320 --> 00:09:24.760
... و این یعنی جاذبه داره اثر می‌ذاره

00:09:24.880 --> 00:09:26.800
... و سعی می‌کنه کل این صفحات رو

00:09:26.920 --> 00:09:28.240
بکشونه به سمت پایین دره

00:09:28.360 --> 00:09:32.160
این صفحات می‌تونن روی همدیگه لیز بخورن

00:09:32.280 --> 00:09:35.440
و این به یخچال اجازه می‌ده که حرکت کنه

00:09:35.560 --> 00:09:38.440
بین سنگ و یخ هم آب داریم

00:09:38.560 --> 00:09:40.480
این آب، حکم روان‌کننده یخچال رو داره

00:09:40.600 --> 00:09:42.480
بهش اجازه می‌ده راحت لیز بخوره

00:09:42.600 --> 00:09:45.920
... پس با اینکه به‌نظر ثابت و غیرقابل حرکت میاد

00:09:46.040 --> 00:09:48.520
... اما تحت شرایطی که روی زمین داریم

00:09:48.640 --> 00:09:52.360
می‌تونه تقریبا شبیه یه مایع عمل کنه

00:09:52.480 --> 00:09:57.800
خیلی آروم لیز بخوره و از دره بریزه پایین

00:10:07.160 --> 00:10:11.360
اصلا انتظار نداشتیم روی پلوتون، یخچال ببینیم

00:10:11.480 --> 00:10:14.520
... اینجا انقدر سرده که انتظار داشتیم

00:10:14.640 --> 00:10:17.240
کریستال‌های یخ، سفت‌تر از این باشن
که بخوان حرکت کنن

00:10:20.760 --> 00:10:24.160
هیچی نباید اینجا لیز بخوره و حرکت کنه

00:10:29.520 --> 00:10:32.680
بااین‌حال، این یخچال‌ها دقیقا همین کار رو می‌کنن

00:10:37.680 --> 00:10:40.360
... پس اگه از آبِ جامد تشکیل نشدن

00:10:40.480 --> 00:10:42.640
از چی تشکیل شدن؟

00:10:54.360 --> 00:10:56.800
... با عبور نیو هورایزنز از کنار پلوتون

00:10:56.920 --> 00:10:59.760
سنسورهاش متوجه یه سرنخ مهم شدن

00:11:01.680 --> 00:11:03.560
اینا عکس‌های سطح پلوتون‌ـه

00:11:03.680 --> 00:11:05.160
... و رنگ‌ها نشون‌دهنده‌ی

00:11:05.280 --> 00:11:07.320
... مولکول‌ها و مواد مختلفی هستن

00:11:07.440 --> 00:11:09.880
که نیو هورایزنز روی سطح پلوتون شناسایی کرد

00:11:10.000 --> 00:11:12.160
رنگ بنفش، متان‌ـه

00:11:12.280 --> 00:11:14.600
رنگ زرد، نیتروژن‌ـه

00:11:14.720 --> 00:11:17.200
و رنگ سبز، کربن مونوکسیدـه

00:11:17.320 --> 00:11:21.600
تمام این گازها، جامد هستن

00:11:21.720 --> 00:11:27.080
اکثر یخچال‌های پلوتون از نیتروژن ساخته شدن

00:11:27.200 --> 00:11:28.600
نیتروژن جامد

00:11:28.720 --> 00:11:30.960
نیتروژن ماده‌ایه که همه‌مون
باهاش آشنایی داریم

00:11:31.080 --> 00:11:34.440
همینه که اینجاست
اکثر هوامون از نیتروژن تشکیل شده

00:11:34.560 --> 00:11:38.240
پس این تجربه آشنامون اینه که
نمی‌تونیم ببینیمش

00:11:38.360 --> 00:11:40.520
... اما اگه خنکش کنی

00:11:43.000 --> 00:11:46.560
خیلی راحت می‌تونیم تبدیلش کنیم به مایع

00:11:48.320 --> 00:11:50.840
... اگه بازم خنک‌ترش کنیم

00:11:50.960 --> 00:11:52.160
تبدیل به جامد می‌شه

00:11:54.720 --> 00:11:58.000
نیتروژن توی دمای 210 درجه زیر صفر، یخ می‌زننه

00:11:58.120 --> 00:12:00.080
... و دمای سطح پلوتون

00:12:00.200 --> 00:12:02.120
حدود 230 درجه زیر صفرـه

00:12:02.240 --> 00:12:05.040
باعث می‌شه یخچال‌ها جامد بمونن

00:12:06.680 --> 00:12:09.160
... اما به‌طور حیاتی، یخ نیتروژن

00:12:09.280 --> 00:12:13.080
صرفا 20 درجه با دمای ذوبش فاصله داره

00:12:16.520 --> 00:12:20.880
خیلی شبیه وضعیت یخچال‌های زمین‌ـه

00:12:21.000 --> 00:12:23.400
دمای یخچال ... خب الان دمای هوا چنده؟

00:12:23.520 --> 00:12:25.960
حدود 10، 20 درجه زیر صفره

00:12:26.080 --> 00:12:30.080
اگه 20 درجه گرمش کنیم، ذوب می‌شه

00:12:30.200 --> 00:12:35.360
... پس اختلاف دمایی بین نیتروژن جامد

00:12:35.480 --> 00:12:37.000
... و نیتروژن گاز

00:12:37.120 --> 00:12:40.280
... و آب جامد و آب مایع

00:12:40.400 --> 00:12:42.040
تقریبا یکسان‌ـه

00:12:43.120 --> 00:12:44.120
... این یعنی

00:12:44.240 --> 00:12:46.000
... با افزایش کوچکی توی دما

00:12:46.120 --> 00:12:49.880
نیتروژن جامد پلوتون باید بتونه حرکت کنه

00:12:54.120 --> 00:12:56.280
... این کشف از یخچال‌های پلوتون

00:12:56.400 --> 00:12:58.720
چیز مهمی در مورد این سیاره بهمون یاد می‌ده

00:13:00.160 --> 00:13:04.440
این جهان کوچک باید یه‌خرده گرما
توی هسته‌اش داشته باشه

00:13:04.560 --> 00:13:08.200
گرمای رو به پایان از فساد رادیواکتیوی

00:13:08.320 --> 00:13:10.800
... انقدری هست که خیلی آروم

00:13:10.920 --> 00:13:13.360
کف این رودخونه‌های یخی رو ذوب کنه

00:13:13.480 --> 00:13:16.320
و بفرستدشون به سمت پایین دره

00:13:21.520 --> 00:13:23.280
... به‌نظرم من می‌تونم از کاوش پلوتون

00:13:23.400 --> 00:13:24.960
دوتا درس بگیرم

00:13:25.080 --> 00:13:27.600
یک اینکه قوانین زمین‌شناسی
بالاخره یه راهی برای انجام شدن پیدا می‌کنن

00:13:27.720 --> 00:13:30.240
حتی توی سیاره‌ای که انقدر از خورشید دوره

00:13:30.360 --> 00:13:31.600
... جایی که دماش

00:13:31.720 --> 00:13:34.520
حدود 40 درجه زیر صفرـه

00:13:34.640 --> 00:13:37.080
... تقریبا توی سردترین نقطه ممکن

00:13:37.200 --> 00:13:39.440
زمین‌شناسی باز هم عمل می‌کنه

00:13:39.560 --> 00:13:42.880
مخصوصا جایی که یه ماده
نزدیک دمای انجمادشه

00:13:43.000 --> 00:13:45.760
توی مورد پلوتون، این ماده، نیتروژن‌ـه

00:13:45.880 --> 00:13:49.800
... درس دوم که به‌نظرم مهم‌تر هم هست

00:13:49.920 --> 00:13:53.960
اینه که طبیعیت خیلی فراتر از تصورات ماست

00:13:54.080 --> 00:13:56.800
... هیچ‌کس انتظار نداشت که همچین

00:13:56.920 --> 00:13:59.840
... جهان زیبا و فعالی رو

00:13:59.960 --> 00:14:01.880
... انقدر دور از خورشید

00:14:02.000 --> 00:14:04.800
توی بخش یخی منظومه شمسی ببینه

00:14:13.760 --> 00:14:17.280
شباهت‌های زمین و پلوتون واقعا حیرت‌انگیزه

00:14:18.520 --> 00:14:21.800
اما نیو هورایزنز متوجه یه فرق شگفت‌انگیز شد

00:14:26.560 --> 00:14:28.760
یخچال‌های پلوتون از بین کوهستان‌هایی عبور می‌کنن

00:14:28.880 --> 00:14:31.440
که شبیه رشته‌کوه‌های آلاسکا هستن

00:14:34.400 --> 00:14:37.360
... اما برخلاف مخروط‌های گرانیتی کوهستان دنالی

00:14:38.760 --> 00:14:42.960
کوهستان‌های پلوتون از آب جامد ساخته شدن

00:14:46.880 --> 00:14:49.400
واقعا نمی‌شه تصور کرد
... چیز به این بزرگی و مرتفعی

00:14:49.520 --> 00:14:51.920
از آب ساخته شده
... همین واقعا

00:14:52.040 --> 00:14:53.720
من رو حیرت‌زده می‌کنه -
!خیلی عجیبه -

00:14:53.840 --> 00:14:56.880
همه‌ش آب‌ـه؟ هیچ سنگی توش نیست؟ -
آره، تقریبا همینه. آره -

00:14:58.360 --> 00:15:00.800
و همین باعث یه نکته عجیب‌غریب می‌شه

00:15:02.400 --> 00:15:05.360
یخ آبی کوهستان‌ها نسبت به
... یخ نیتروژنی یخچال‌ها

00:15:05.480 --> 00:15:08.080
تراکم کم‌تری داره

00:15:08.200 --> 00:15:09.800
... برای همین، بعضی جاها

00:15:09.920 --> 00:15:13.400
کوه‌هایی رو می‌بینیم که
روی یخچال‌ها شناور هستن

00:15:13.520 --> 00:15:18.360
و مثل کوه‌های یخی
روی دشت یخی زیرشون حرکت می‌کنن

00:15:25.560 --> 00:15:29.320
پلوتون، جهانی ساخته‌شده از یخ

00:15:39.040 --> 00:15:43.000
پلوتون رو پشت‌سر می‌ذاریم
و برمی‌گردیم به سمت نور خورشید

00:15:43.120 --> 00:15:46.600
... وارد جهانی از غول‌های یخی می‌شیم

00:15:48.420 --> 00:15:50.200
[نپتون]

00:15:50.200 --> 00:15:52.160
... جهان‌های گازی بزرگ

00:15:53.400 --> 00:15:55.440
جایی که طوفان‌های یخی جریان داره

00:16:00.320 --> 00:16:02.520
... و روی داخلی‌ترینِ این سیاره‌ها

00:16:02.640 --> 00:16:05.880
پدیده‌ای رو کشف کردیم که به‌طرز عجیبی
شبیه سیاره‌ی زمین خودمونه

00:16:11.670 --> 00:16:15.930
[اورانوس]

00:16:18.800 --> 00:16:22.000
... درست بالای ابرهای یخی اورانوس

00:16:22.120 --> 00:16:26.800
شفقی زیبا و سماوی قرار داره

00:16:30.040 --> 00:16:33.600
که مثل زمین، توی قطب‌هاش قرار نداره

00:16:33.720 --> 00:16:36.200
بلکه سرتاسرش پخش شده

00:16:42.120 --> 00:16:43.920
حتی در نزدیکی خط استوا

00:16:48.880 --> 00:16:52.480
چه چیزی باعث این منظره زیبا و نادر می‌شه؟

00:17:03.680 --> 00:17:06.360
علت فیزیکی ساده
... شکل‌گیری شفق توی اورانوس

00:17:06.480 --> 00:17:10.120
مثل زمین می‌مونه

00:17:10.240 --> 00:17:12.200
... خب، خورشید مدام داره

00:17:12.320 --> 00:17:14.880
بارشی از ذرات باردار رو از خودش ساتع می‌کنه

00:17:15.000 --> 00:17:16.210
که بهش می‌گن باد خورشیدی

00:17:16.240 --> 00:17:18.560
... و وقتی این ذرات باردار به زمین می‌رسن

00:17:18.680 --> 00:17:21.600
... اکثرشون به‌خاطر میدان مغناطیسی زمین

00:17:21.720 --> 00:17:26.360
به‌طور بی‌آزاری منحرف می‌شن
و برمی‌گردن توی فضا

00:17:26.480 --> 00:17:29.520
... میدان مغناطیسی زمین تا حد زیادی شبیه

00:17:29.640 --> 00:17:31.400
میدان مغناطیسی یک آهن‌رباست

00:17:31.520 --> 00:17:33.920
می‌تونم بهتون نشون بدم
... فقط باید یه‌خرده

00:17:34.040 --> 00:17:36.560
... براده آهن بریزم

00:17:37.920 --> 00:17:39.560
دور آهن‌ربا

00:17:43.680 --> 00:17:47.280
و براده آهن‌ها هم‌راستای
میدان مغناطیسی قرار می‌گیرن

00:17:47.400 --> 00:17:50.080
وقتی باد خورشیدی به میدان مغناطیسی
... برخورد می‌کنه

00:17:50.200 --> 00:17:51.720
... توی اکثر بخش‌های زمین

00:17:51.840 --> 00:17:54.440
بدون هیچ ضرری، برمی‌گردن توی فضا

00:17:54.560 --> 00:17:55.840
... اما توی قطب‌ها

00:17:55.960 --> 00:17:58.160
این ذرات باردار می‌تونن گیر بیفتن

00:17:58.280 --> 00:17:59.880
... و می‌تونن کشیده بشن به

00:18:00.000 --> 00:18:01.880
... جو بالایی زمین

00:18:02.000 --> 00:18:04.280
و با مولکول‌های اونجا برخورد داشته باشن

00:18:04.400 --> 00:18:05.760
یعنی با اکسیژن و نیتروژن

00:18:05.880 --> 00:18:08.160
و همین باعث می‌شه که
این مولکول‌ها از خودشون نور ساتع کنن

00:18:08.280 --> 00:18:09.560
و بدرخشن

00:18:09.680 --> 00:18:11.840
... اگه خوش‌شانس باشید

00:18:11.960 --> 00:18:15.080
می‌تونید این نورهای شمالی و جنوبی رو ببینید

00:18:17.760 --> 00:18:20.480
... پس یه جایی در اعماق سیاره‌مون

00:18:20.600 --> 00:18:23.560
یه چیزی شبیه آهن‌ربا وجود داره

00:18:24.800 --> 00:18:26.680
و واقعا هم داره

00:18:26.800 --> 00:18:29.880
اما یه هسته آهنی داغ و مذاب‌ـه

00:18:30.000 --> 00:18:32.800
که با چرخش زمین، می‌چرخه

00:18:34.840 --> 00:18:36.760
و جریان‌های الکتریکی و
... میدان مغناطیسی‌ای

00:18:36.880 --> 00:18:40.560
ایجاد می‌کنه که وارد فضا می‌شن

00:18:42.720 --> 00:18:45.080
اما اورانوس فرق می‌کنه

00:18:45.200 --> 00:18:47.560
شفق توی قطب‌ها وجود نداره

00:18:47.680 --> 00:18:49.720
... و ما فکر نمی‌کنیم که

00:18:49.840 --> 00:18:52.840
یه هسته آهنی یا فلزی مذاب داشته باشه

00:18:52.960 --> 00:18:55.680
که این جریان‌های الکتریکی رو به وجود بیاره

00:18:55.800 --> 00:18:59.080
... اینکه اورانوس، شفق

00:18:59.200 --> 00:19:02.320
... و یه‌جور میدان مغناطیسی داره

00:19:02.440 --> 00:19:04.080
یه معمای بزرگ‌ـه

00:19:09.040 --> 00:19:11.400
اما فرضیه‌هایی داریم که
... بهمون این اجازه رو می‌ده

00:19:11.520 --> 00:19:13.600
که تا حدودی حدس بزنیم
چه اتفاقی داره می‌افته

00:19:18.080 --> 00:19:21.440
تصور کنید از بین ابرهای اورانوس عبور کنید

00:19:21.560 --> 00:19:24.880
از بین لایه یخی که دور سیاره جریان داره

00:19:29.280 --> 00:19:31.440
و همین‌طوری برید به سمت مرکز

00:19:33.040 --> 00:19:36.040
... وارد منطقه‌ای می‌شیم که فشارش

00:19:36.160 --> 00:19:39.360
... چند میلیون برابر فشار جو زمین‌ـه

00:19:41.040 --> 00:19:44.040
و دماش تقریبا به‌اندازه دمای سطح خورشیدـه

00:19:44.440 --> 00:19:48.800
[دما: 5,500 درجه سانتی‌گراد]

00:19:48.800 --> 00:19:51.120
... به‌جای سنگ یا فلز مذاب

00:19:51.240 --> 00:19:53.840
... که داخل سیاره خودمون وجود داره

00:19:53.960 --> 00:19:57.720
آب یخ‌زده بیش‌تری پیدا می‌کنیم

00:19:59.320 --> 00:20:04.160
اما به شکل عجیبی از ماده
که اسمش "یخ فوق یونی"ـه

00:20:08.640 --> 00:20:12.840
یخ معمولی، ساختاری کریستالی داره
که این شکلی‌ـه

00:20:12.960 --> 00:20:17.240
مهره‌های قرمز، اتم اکسیژن هستن
و مهره‌های سفید، اتم هیدروژن

00:20:17.360 --> 00:20:19.440
... و می‌تونید ببینید که با هم پیوند

00:20:19.560 --> 00:20:22.680
و این شبکه کریستالی منظم رو تشکیل دادن

00:20:23.920 --> 00:20:25.560
... داخل این شبکه

00:20:25.680 --> 00:20:29.160
چیزی که بتونه جریان الکتریکی رو
حمل کنه، نمی‌تونه جریان داشته باشه

00:20:29.280 --> 00:20:31.720
برای همین، میدان مغناطیسی
نمی‌تونه به وجود بیاد

00:20:33.160 --> 00:20:35.240
... اما این

00:20:35.360 --> 00:20:39.040
ساختار کریستالی یخ فوق یونی‌ـه

00:20:39.160 --> 00:20:41.440
اکسیژن‌ها رو هنوز داریم

00:20:41.560 --> 00:20:43.440
که با هم پیوند تشکیل دادن و
یه کریستال ایجاد کردن

00:20:43.560 --> 00:20:46.080
... اما هسته هیدروژن رو داریم

00:20:46.200 --> 00:20:48.640
که پروتون‌های باردار هستن

00:20:48.760 --> 00:20:52.600
و می‌تونن آزادانه توی
شبکه کریستالی حرکت کنن

00:20:52.720 --> 00:20:58.040
که یعنی، این یه ماده‌ی رساناست

00:20:59.600 --> 00:21:02.560
... این حرکت پروتون‌ها

00:21:02.680 --> 00:21:05.960
می‌تونه توی میدان مغناطیسی اورانوس
نقش داشته باشه

00:21:09.640 --> 00:21:14.680
اگه این‌طور باشه، تا حدودی
... این یخ فوق یونی

00:21:14.800 --> 00:21:17.880
عامل شفق‌های رازآلود این سیاره‌ست

00:21:20.440 --> 00:21:24.960
هنوز کامل از این قضیه مطمئن نیستیم

00:21:25.080 --> 00:21:29.280
تا یه مدت طولانی، این حالت عجیبِ یخ
صرفا یه فرضیه بود

00:21:29.400 --> 00:21:30.440
... اما بعدش یه تیم

00:21:30.560 --> 00:21:32.840
... یکی از قوی‌ترین لیزرهای جهان رو

00:21:32.960 --> 00:21:34.840
به یک قطره آب تاباند

00:21:34.960 --> 00:21:38.120
... و شرایطی که در اعماق

00:21:38.240 --> 00:21:40.200
اورانوس وجود داره رو ایجاد کرد

00:21:40.320 --> 00:21:42.560
... و فقط برای یک لحظه‌ی کوتاه

00:21:42.680 --> 00:21:46.120
تونستن یخ فوق یونی رو مشاهده کنن

00:21:49.360 --> 00:21:54.840
اورانوس، جهانی که با یخ روشن شده

00:22:00.160 --> 00:22:02.320
... توی سفرمون بین جهان‌های یخی

00:22:02.440 --> 00:22:05.040
... بیش‌تر به خورشید نزدیک می‌شیم

00:22:05.160 --> 00:22:07.720
... تا به یکی از کاوش‌شده‌ترین

00:22:07.840 --> 00:22:12.000
سیاره‌ها منظومه شمسی برسیم

00:22:12.710 --> 00:22:15.690
[زحل]

00:22:28.520 --> 00:22:31.760
حلقه‌های زحل از کریستال‌های بیشماری ساخته شدن

00:22:31.880 --> 00:22:34.720
که اندازه‌شون از چند میکرون شروع می‌شه

00:22:34.840 --> 00:22:36.400
و تا تکه‌های بزرگ می‌رسه

00:22:39.560 --> 00:22:43.840
همه‌شون تقریبا به‌طور کامل از یخ تشکیل شدن

00:22:51.800 --> 00:22:53.720
... این حلقه‌ها توی مدارشون

00:22:53.840 --> 00:22:57.080
حداقل 146 قمر دارن

00:22:59.680 --> 00:23:02.560
... و وقتی به سمت خارج این منظومه می‌ریم

00:23:02.680 --> 00:23:05.000
... فضاپیمای ناسا، کاسیینی

00:23:05.120 --> 00:23:08.120
یکی از حیرت‌انگیزترین کشف‌ها رو انجام داد

00:23:11.040 --> 00:23:18.260
[یاپتوس]

00:23:19.200 --> 00:23:22.560
یاپتوس، شبیه یه گردو ئه

00:23:22.680 --> 00:23:24.880
که وسطش، یک رشته‌کوه داره

00:23:26.320 --> 00:23:28.800
اما این عجیب‌ترین ویژگیش نیست

00:23:32.960 --> 00:23:34.560
... توی قرن 17اُم

00:23:34.680 --> 00:23:37.160
... فقط حدود 60 سال، در واقع

00:23:37.280 --> 00:23:38.880
... بعد از اختراع تلسکوپ

00:23:39.000 --> 00:23:41.840
جووانی کاسینی، یاپتوس رو کشف کرد

00:23:41.960 --> 00:23:43.880
... اما فورا متوجه یه چیز عجیب

00:23:44.000 --> 00:23:46.320
در مورد این قمر، موقع چرخیدنش
دور سیاره شد

00:23:46.440 --> 00:23:48.480
... چون می‌تونست از یک سمت سیاره

00:23:48.600 --> 00:23:50.240
... این قمر رو ببینه

00:23:50.360 --> 00:23:53.040
اما از اون سمتش، نمی‌تونست

00:23:53.160 --> 00:23:54.840
... چون آدم عاقلی بوده

00:23:54.960 --> 00:23:56.640
!هرچی نباشه، دانشمند بوده

00:23:56.760 --> 00:23:59.160
... گفت که این قمر ناپدید نمی‌شه

00:23:59.280 --> 00:24:01.080
حتما یه توضیح دیگه‌ای داره

00:24:01.200 --> 00:24:05.200
و حدس زد که یک سمت این قمر
... باید خیلی روشن

00:24:05.320 --> 00:24:07.840
و اون یکی سطحش، باید خیلی تیره باشه

00:24:07.960 --> 00:24:09.880
... حالا، 300 سال بعد

00:24:10.000 --> 00:24:13.720
یه فضاپیما با اسم اون دانشمند
فرستادیم به زحل

00:24:16.120 --> 00:24:17.800
... و کشف کردیم

00:24:17.920 --> 00:24:19.520
که حق با اون بوده

00:24:22.760 --> 00:24:24.680
... کاسینی مدارکی رو فرستاد

00:24:24.800 --> 00:24:27.920
که یک سطح یاپتوس، یخی و سفیدرنگ‌ـه

00:24:28.040 --> 00:24:30.840
درحالی‌که اون سمتش، سیاه‌ـه

00:24:36.040 --> 00:24:37.440
... چه چیزی ممکنه همچین

00:24:37.560 --> 00:24:40.920
دنیای تک‌رنگی رو ایجاد کرده باشه؟

00:24:43.520 --> 00:24:47.080
یه معمای بزرگ‌ـه اما می‌شه
... با نگاه کردن به خط بین

00:24:47.200 --> 00:24:49.520
دو نیم‌کره یه سرنخی پیدا کرد

00:24:49.640 --> 00:24:52.000
... چون مناطقی روی سطحش هست

00:24:52.120 --> 00:24:53.360
... که هم تاریکِ تاریک هستن

00:24:53.480 --> 00:24:55.240
... و هم از گرم‌ترین مناطق

00:24:55.360 --> 00:24:57.520
منظومه زحلی هستن

00:25:00.160 --> 00:25:02.200
این گرما بدون شک، مرتبط‌ـه

00:25:02.320 --> 00:25:06.120
... دمای بخش تاریک این قمر

00:25:06.240 --> 00:25:08.240
‏140 درجه زیر صفرـه

00:25:08.360 --> 00:25:10.920
... که حدود 20 درجه نسبت به

00:25:11.040 --> 00:25:12.920
سطح یخی این قمر، گرم‌تره

00:25:19.160 --> 00:25:21.720
و ما معتقدیم که این اختلاف
... درست به‌اندازه‌ایه

00:25:21.840 --> 00:25:23.880
... که به‌طور خاصی

00:25:24.000 --> 00:25:25.840
یخ رو توی این قمر جابه‌جا کنه

00:25:32.240 --> 00:25:34.840
... با چرخش آرام یاپتوس

00:25:34.960 --> 00:25:39.220
هر 79 روز زمینی یک‌بار
... نور خورشید به سطح تیره می‌خوره

00:25:39.220 --> 00:25:42.760
و دماش رو می‌بره بالا

00:25:42.880 --> 00:25:47.520
مولکول‌های آب می‌رن بالا
و به سمت بخش روشن کشیده می‌شن

00:25:47.640 --> 00:25:49.280
بعد متراکم می‌شن

00:25:49.400 --> 00:25:51.240
و می‌ریزن روی سطح

00:25:51.360 --> 00:25:53.800
باعث می‌شن روشن و روشن‌تر بشه

00:25:53.920 --> 00:25:55.840
یه‌جورایی مثل اتفاقی می‌مونه
که اینجا داره رخ می‌ده

00:25:55.960 --> 00:25:58.720
... خب، اونجا توی اقیانوس آرام

00:25:58.840 --> 00:26:01.200
... آب داره تبدیل به بخارآب می‌شه

00:26:01.320 --> 00:26:04.880
میاد به این بخش سرد
و به شکل برف، می‌باره

00:26:05.000 --> 00:26:08.400
باعث می‌شه این سطح، روشن بشه

00:26:16.400 --> 00:26:20.320
... روی بخش تاریک یاپتوس، یخ گرم می‌شه

00:26:20.440 --> 00:26:23.920
و جوی نازک از بخارآب تولید می‌کنه

00:26:31.080 --> 00:26:32.400
... و جایی که این بخارآب به

00:26:32.520 --> 00:26:34.320
... بخش سردتر، یعنی بخش روشن قمر می‌رسه

00:26:34.440 --> 00:26:36.520
منجمد می‌شه و دوباره برمی‌گرده به سطح

00:26:36.640 --> 00:26:38.960
که شبیه برف تازه‌ست

00:26:42.760 --> 00:26:46.480
و باعث این نیم‌کره سفیدِ یخیِ روشن می‌شه

00:26:48.400 --> 00:26:50.600
اما هنوز یه معما وجود داره

00:26:50.720 --> 00:26:53.880
... از اونجایی که یاپتوس یه قمر یخی‌ـه

00:26:56.080 --> 00:27:00.160
ماده تیره‌ای که یک روش رو پوشونده، چیه؟

00:27:06.560 --> 00:27:09.760
سال 2009، تلسکوپ فضایی مادون قرمز اسپیتزر

00:27:09.880 --> 00:27:11.680
این رو کشف کرد

00:27:11.800 --> 00:27:14.640
این یکی دیگه از حلقه‌های دور زحل‌ـه

00:27:14.760 --> 00:27:15.960
اما خیلی بزرگ‌ـه

00:27:16.080 --> 00:27:18.360
یکی از بزرگ‌ترین چیزهای منظومه شمسی‌ـه

00:27:18.480 --> 00:27:22.360
قطرش حدود 12 میلیون کیلومتره

00:27:28.040 --> 00:27:31.840
مشاهدات اخیر کاوشگر نقشه‌بردار
... فروسرخ میدان وسیع

00:27:31.960 --> 00:27:34.400
... نشون دادن که قطر این حلقه

00:27:34.520 --> 00:27:38.560
می‌تونه تا 20 میلیون کیلومتر هم برسه

00:27:40.880 --> 00:27:42.560
... توی این مقیاس پهناور

00:27:42.680 --> 00:27:47.000
زحل و حلقه‌های یخی معروفش
دیگه به سختی قابل مشاهده هستن

00:27:53.160 --> 00:27:55.720
... شاید عجیب باشه که هیچ‌کس تا سال 2009

00:27:55.840 --> 00:27:58.960
نتونسته بزرگ‌ترین ساختار
منظومه شمسی رو ببینه

00:27:59.080 --> 00:28:03.480
دلیلیش اینه که این حلقه
خیلی تاریک و پراکنده‌ست

00:28:03.600 --> 00:28:05.960
... اگه برید وسط این حلقه

00:28:06.080 --> 00:28:07.280
... وقتی دوروبَرتون رو نگاه کنید

00:28:07.400 --> 00:28:09.440
نمی‌فهمید داخلش هستید

00:28:09.560 --> 00:28:11.080
... اسپیتزر این حلقه رو دید

00:28:11.200 --> 00:28:13.240
چون یه تلسکوپ مادون قرمزـه

00:28:13.360 --> 00:28:15.840
... و به‌جای نور مرئی

00:28:15.960 --> 00:28:17.760
نور مادون قرمز رو شناسایی کرد

00:28:17.880 --> 00:28:21.400
درخشش و گرمایی که از حلقه
داره ساتع می‌شه

00:28:23.080 --> 00:28:25.440
... در نتیجه این حلقه غول‌پیکر خارجی

00:28:25.560 --> 00:28:27.560
به‌شدت با حلقه‌های یخی زحل فرق می‌کنه

00:28:29.120 --> 00:28:32.360
این حلقه از چی ساخته شده
و از کجا اومده؟

00:28:35.940 --> 00:28:40.280
[فوئبه]

00:28:42.080 --> 00:28:45.440
فوئبه یکی دیگه از قمرهای خارجی زحل‌ـه

00:28:45.560 --> 00:28:49.200
و هربار که یه سیارک
... بیش از حد بهش نزدیک می‌شه

00:28:51.840 --> 00:28:55.880
در پی برخوردشون
مواد تیره‌رنگی به فضا پرت می‌شن

00:29:03.680 --> 00:29:05.320
... در طول میلیاردها سال

00:29:05.440 --> 00:29:08.880
برخوردهای بیشماری باعث شده
... که گردوخاک فوئبه

00:29:09.000 --> 00:29:13.680
دور زحل پخش بشه و
حلقه تیره گسترده‌اش رو ایجاد کنه

00:29:18.080 --> 00:29:22.560
یاپتوس با چرخشش دور زحل
از این حلقه عبور می‌کنه

00:29:22.680 --> 00:29:26.320
برای همین، مواد تیره‌رنگی که
... توی حلقه هستن

00:29:26.440 --> 00:29:28.720
روی سطح یاپتوس جمع می‌شن

00:29:28.840 --> 00:29:31.280
این یه فرآیند به‌شدت کُندـه

00:29:31.400 --> 00:29:33.760
مواد تیره‌رنگ روی یاپتوس جمع می‌شن

00:29:33.880 --> 00:29:36.560
... و اندازه لایه تیره‌رنگ رو

00:29:36.680 --> 00:29:40.200
... هر یک میلیون سال

00:29:40.320 --> 00:29:42.320
چهارصدم میلی‌متر افزایش می‌دن

00:29:42.440 --> 00:29:44.480
این مدل، خیلی هم مدل بدی نیست

00:29:44.600 --> 00:29:47.280
... بعضی از ذراتی که توی حلقه هستن

00:29:47.400 --> 00:29:48.400
واقعا اندازه‌شون همین‌قدره

00:29:48.520 --> 00:29:50.360
اندازه دونه فلفل هستن

00:29:50.480 --> 00:29:51.480
بعضی‌هاشون هم بزرگ‌ترن

00:29:51.560 --> 00:29:53.160
قطرشون حدود چند سانتی‌متره

00:29:53.280 --> 00:29:55.880
اما اکثرشون همین‌طورین

00:29:58.480 --> 00:30:01.560
بااین‌حال همچنان یک معما باقی‌ست

00:30:01.680 --> 00:30:04.520
چرا نصفش تیره‌ست و نصفش روشن؟

00:30:07.520 --> 00:30:12.120
یاپتوس هر 79 روز یک‌بار
یک دور، دور خودش می‌چرخه

00:30:12.240 --> 00:30:16.520
و هر 79 روز یک‌بار
یک دور، دور زحل می‌چرخه

00:30:16.640 --> 00:30:18.240
بهش می‌گن قفل کشندی

00:30:18.360 --> 00:30:19.600
مثل ماه خودمون‌ـه

00:30:19.720 --> 00:30:22.600
وقتی دور زحل می‌چرخه
... و از حلقه عبور می‌کنه

00:30:22.720 --> 00:30:26.480
همیشه یک نیم‌کره‌اش رو به جلو قرار داره

00:30:30.960 --> 00:30:34.680
... یاپتوس، بخشی از طبیعتی‌ـه

00:30:34.800 --> 00:30:37.080
... که به‌لطف تعامل دو قمر

00:30:37.200 --> 00:30:39.160
... توی یه حلقه تاریک

00:30:39.280 --> 00:30:41.840
درست در لبه قلمروی زحل، شکل گرفته

00:30:44.480 --> 00:30:48.000
جهانی که توسط یخ، نقاشی شده

00:31:03.040 --> 00:31:05.800
... با نزدیک‌تر شدن به خورشید

00:31:05.920 --> 00:31:08.280
یخ، به‌شدت نایاب می‌شه

00:31:10.910 --> 00:31:13.160
[مشتری]

00:31:15.120 --> 00:31:17.880
مشتری 95 قمر شناخته‌شده داره

00:31:22.000 --> 00:31:25.160
از جمله سه جهان یخی بزرگ

00:31:32.720 --> 00:31:35.640
... و یکی‌شون، هدفی امیدوارکننده

00:31:35.760 --> 00:31:38.760
در جست‌وجوی حیات فراتر از زمین‌ـه

00:31:39.780 --> 00:31:44.280
[اروپا]

00:31:49.160 --> 00:31:52.030
[جونو]
[ناسا]

00:31:52.720 --> 00:31:57.360
سال 2022، فضاپیمای جونو ناسا
... از کنار اروپا عبور کرد

00:31:58.720 --> 00:32:00.040
... و از جهانی عکس‌برداری کرد

00:32:00.160 --> 00:32:03.000
که خطوط قرمز مرموزی داشت

00:32:07.800 --> 00:32:09.600
... دره‌هایی بزرگ

00:32:11.280 --> 00:32:15.800
بعضی 100 متر عمق و ده‌ها کیلومتر عرض داشتن

00:32:17.520 --> 00:32:19.920
... بعضی جاها، پوشیده از مواد قرمزی بود

00:32:20.040 --> 00:32:24.320
که ممکنه ترکیب تازه کشف‌شده‌ای
از نمک و آب باشه

00:32:34.960 --> 00:32:38.840
جونو، جدیدترین ماموریت ناسا
برای عبور از کنار اروپا بود

00:32:38.960 --> 00:32:41.000
... و عکس‌های باجزئیاتی

00:32:41.120 --> 00:32:43.960
از سطح عجیب و ترک‌خورده‌اش گرفت

00:32:45.830 --> 00:32:48.840
[یخچال ماتانوسکا]
[آلاسکا]

00:32:50.160 --> 00:32:51.440
... دره‌های اروپا

00:32:51.560 --> 00:32:54.040
اصلا شبیه دره‌های زمین نیستن

00:32:55.560 --> 00:32:59.240
در اصل، شبیه هیچ‌جایی در
منظومه شمسی نیستن

00:33:01.080 --> 00:33:03.080
این خط‌ها، هندسی هستن

00:33:03.200 --> 00:33:06.960
خط‌هایی رو تشکیل می‌دن که
روی سطح، به‌هم برخورد می‌کنن

00:33:07.080 --> 00:33:10.600
اما چه چیزی این الگوها رو ایجاد کرده؟

00:33:12.160 --> 00:33:15.120
ویژگی‌های سطحی اروپا
محل فعلی تحقیقات هستن

00:33:15.240 --> 00:33:17.960
و باعث شده دانشمندان ناسا
... به بخش‌های یخ‌زده

00:33:18.080 --> 00:33:20.720
سیاره خودمون برن تا
جواب‌هاشون رو پیدا کنن

00:33:22.440 --> 00:33:25.080
این عکسی از یه منطقه
... روی سطح اروپا

00:33:25.200 --> 00:33:26.480
به اسم فیدرا لینیاست

00:33:26.600 --> 00:33:29.120
و این رو ببینید

00:33:29.240 --> 00:33:31.760
تقریبا شبیه گرند کنیونِ زمین‌ـه

00:33:31.880 --> 00:33:34.720
طولش 50 کیلومتره

00:33:34.840 --> 00:33:37.800
یه سرنخ از ماهیت این رو می‌تونیم اینجا ببینیم

00:33:37.920 --> 00:33:41.120
خط بالایی و پایینی رو در نظر بگیرید

00:33:41.240 --> 00:33:45.320
و توی ذهن‌تون اینا رو به‌هم برسونید

00:33:45.440 --> 00:33:48.760
می‌بینید که خیلی دقیق
کنار هم جفت می‌شن

00:33:48.880 --> 00:33:52.160
پس این پوسته‌شه که از هم جدا شده

00:33:52.280 --> 00:33:54.800
... فقط یک جا توی منظومه شمسی هست

00:33:54.920 --> 00:33:56.520
که همچین چیزی رو می‌بینیم

00:33:56.640 --> 00:33:58.880
و اونجا، همین‌جاست
سیاره زمین

00:33:59.000 --> 00:34:01.080
علتش هم زمین‌ساخت صفحه‌ایه

00:34:03.520 --> 00:34:06.600
... روی زمین، گرمای درونی سیاره

00:34:06.720 --> 00:34:09.440
... با عبور از بین پوسته

00:34:09.560 --> 00:34:12.800
باعث زمین‌ساخت صفحه‌ای می‌شه

00:34:18.120 --> 00:34:22.280
خب، هیچ‌کس انتظار نداشت
همچین چیزی رو روی یک قمر ببینه

00:34:31.720 --> 00:34:33.760
... روی اروپا، سنگ‌های مذاب

00:34:33.880 --> 00:34:36.200
باعث دور شدن این صفحات نمی‌شن

00:34:39.400 --> 00:34:42.200
طبق ارزیابی تراکم این قمر
... مشخص شده که

00:34:42.320 --> 00:34:45.200
... زیر پوسته یخی ضخیم

00:34:45.320 --> 00:34:46.920
یه مایع متفاوت وجود داره

00:34:47.040 --> 00:34:51.520
اقیانوسی از آب

00:34:51.640 --> 00:34:54.160
این اقیانوس که عمقش
... تا 150 کیلومتر می‌رسه

00:34:54.280 --> 00:34:56.120
... ممکنه به‌اندازه دو یا سه برابر زمین

00:34:56.240 --> 00:35:00.160
آب داشته باشه

00:35:02.240 --> 00:35:04.480
... چطور ممکنه این‌همه آب مایع

00:35:04.600 --> 00:35:07.560
درست زیر سطح این قمر یخ‌زده
وجود داشته باشه؟

00:35:08.200 --> 00:35:12.370
[دما: 180- درجه سانتی‌گراد]

00:35:15.640 --> 00:35:20.760
جواب این سوال مربوط می‌شه به
دو قمر دیگه‌ی مشتری

00:35:20.880 --> 00:35:23.040
آیو و گانیمد

00:35:23.160 --> 00:35:25.800
خب، فرض کنید این مشتری‌ـه

00:35:25.920 --> 00:35:31.320
... آیو چهار دور

00:35:33.360 --> 00:35:36.440
... اروپا دو دور

00:35:36.560 --> 00:35:41.880
و گانیمد که از همه دورتره، یک دور می‌چرخه

00:35:42.000 --> 00:35:44.560
بهش می‌گن رزنانس مداری

00:35:44.680 --> 00:35:47.880
چهار دور، دو دور، یک دور

00:35:48.000 --> 00:35:52.320
این یعنی این سه قمر
از هم فاصله یکسانی دارن

00:35:52.440 --> 00:35:55.440
و نیروهای گرانشی‌شون
روی همدیگه اثر می‌ذاره

00:35:55.560 --> 00:35:59.200
این یعنی مدارشون دایره‌ای نیست

00:35:59.320 --> 00:36:01.200
بیضی‌شکل‌ـه

00:36:01.320 --> 00:36:04.400
... و این یعنی اثر کشندی

00:36:04.520 --> 00:36:06.640
... درست مثل جزر و مد زمین

00:36:06.760 --> 00:36:10.040
قمرها رو هِی بزرگ و کوچک می‌کنه
و باعث گرم شدن‌شون می‌شه

00:36:10.160 --> 00:36:12.760
اثر این نیرو، روی آیو بیش‌تر از همه‌ست

00:36:12.880 --> 00:36:14.920
چون از همه به سیاره غول‌پیکر نزدیک‌تره‌

00:36:15.040 --> 00:36:18.480
و همین باعث می‌شه آیو
تبدیل به یه آتشفشان غول‌پیکر بشه

00:36:18.600 --> 00:36:22.240
اروپا که دورتره، باعث می‌شه یخ‌ها آب بشن

00:36:24.520 --> 00:36:27.560
اما انرژی‌ای که به‌خاطر این چرخش
... بیضی‌شکل خاص و عجیب دور زحل

00:36:27.680 --> 00:36:31.240
... به اروپا وارد می‌شه

00:36:31.360 --> 00:36:33.920
اثر کمی روی این قمر داره

00:36:34.040 --> 00:36:36.960
... پس همین نیرو، به تنهایی برای

00:36:37.080 --> 00:36:39.440
... تولید همچین زمین‌شناسی فعالی

00:36:39.560 --> 00:36:41.040
روی سطح اروپا، کافی نیست

00:36:46.800 --> 00:36:49.440
تقریب می‌زنیم که میزان یخ
... روی سطح اروپا

00:36:49.560 --> 00:36:53.000
چیزی بین 10 تا 25 کیلومتر ضخامت داره

00:36:59.200 --> 00:37:01.160
... پس با اینکه نیروهای کشندی برای

00:37:01.280 --> 00:37:03.760
مایع نگه داشتن زیر سطح، کافی هستن

00:37:03.880 --> 00:37:07.720
اما برای جدا کردن این‌همه یخ، کافی نیستن

00:37:09.360 --> 00:37:12.440
برای تامین انرژی فراوان
... مورد نیاز برای فرآیندهای زمین‌شناسی

00:37:12.560 --> 00:37:14.480
... که روی سطح اروپا می‌بینیم

00:37:14.600 --> 00:37:17.960
... باید یه‌جور ذخیره انرژی

00:37:18.080 --> 00:37:19.320
توی خودِ قمر وجود داشته باشه

00:37:19.440 --> 00:37:22.680
خب، اینجا دوتا اجاق گاز دارم

00:37:22.800 --> 00:37:24.520
این دو قابلمه هم پُر از آب شدن

00:37:24.640 --> 00:37:27.240
و دمای هر دوشون یکسان‌ـه، صفر درجه

00:37:27.360 --> 00:37:31.360
تنها فرق‌شون اینه که
این آب، توش یخ داره

00:37:31.480 --> 00:37:33.400
اما این یکی، نداره

00:37:33.520 --> 00:37:36.960
تنها فرق‌شون موقع روشن کردن گاز

00:37:40.040 --> 00:37:43.280
... این هم یه دوربین گرمایی‌ـه چون

00:37:43.400 --> 00:37:45.520
من بدون این دوربین‌ها سفر نمی‌کنم

00:37:45.640 --> 00:37:48.120
... بهمون نشون می‌ده که

00:37:48.240 --> 00:37:49.280
دمای آب داره می‌ره بالا

00:37:49.400 --> 00:37:52.960
هنوز هیچی نشده رسید به 9 درجه

00:37:53.080 --> 00:37:56.760
درحالی‌که دمای این یکی هنوز صفرـه

00:37:56.880 --> 00:37:58.840
با اینکه این همه انرژی بهش وارد کردیم

00:37:58.960 --> 00:38:00.480
!نگاه کنید

00:38:02.240 --> 00:38:03.920
می‌بینید؟

00:38:04.040 --> 00:38:05.360
خب دلیلش چیه؟

00:38:06.320 --> 00:38:08.960
این ساختار یخ‌ـه

00:38:09.080 --> 00:38:12.520
اینجاها می‌تونید مولکول‌های آب رو ببینید

00:38:12.640 --> 00:38:15.880
و توسط این پیوندهای طویل به‌هم متصل شدن

00:38:16.000 --> 00:38:17.680
اسم‌شون پیوند هیدروژنی‌ـه

00:38:17.800 --> 00:38:20.960
همین‌ها باعث می‌شن شبکه کریستالی، ثابت بمونه

00:38:21.080 --> 00:38:22.960
و خیلی هم قوی هستن

00:38:23.080 --> 00:38:24.880
... برای ذوب کردن یخ

00:38:25.000 --> 00:38:27.320
باید این پیوندها رو شکوند

00:38:27.440 --> 00:38:29.520
باید حسابی بهش انرژی وارد کرد

00:38:29.640 --> 00:38:31.440
... پس تمام انرژی این اجاق گاز

00:38:31.560 --> 00:38:34.440
داره صرف شکستن پیوندهای یخ می‌شه

00:38:34.560 --> 00:38:36.920
... صرف افزایش جنبش

00:38:37.040 --> 00:38:40.240
مولکول‌ها نمی‌شه
این جنبش، همون دماست

00:38:40.360 --> 00:38:43.320
این یکی داره گرم و گرم‌تر می‌شه

00:38:43.440 --> 00:38:45.280
اما هیچ اتفاقی برای این یکی نمی‌افته

00:38:45.400 --> 00:38:48.240
این‌ها الان یه مدته روی گاز هستن
... و می‌خوام بهتون نشون بدم

00:38:48.360 --> 00:38:49.600
که اعتماد دارم

00:38:49.720 --> 00:38:51.760
به فیزیک اعتماد دارم

00:38:51.880 --> 00:38:53.320
بهش باور دارم

00:38:53.440 --> 00:38:55.160
دستم رو توی این یکی نمی‌کنم

00:38:55.280 --> 00:38:57.640
چون ایده احمقانه‌ایه
... اما این یکی

00:38:59.160 --> 00:39:01.240
بفرمایید
فیزیک جواب می‌ده

00:39:01.360 --> 00:39:02.760
خیلی سرده

00:39:09.240 --> 00:39:13.080
حالا این ایده رو برعکس کنید
این موضوع رو برعکس کنید

00:39:13.200 --> 00:39:15.320
وقتی آب رو منجمد می‌کنم، چی می‌شه؟

00:39:15.440 --> 00:39:17.640
وقتی از مایع، تبدیلش می‌کنم به جامد

00:39:19.640 --> 00:39:22.040
تمام این انرژی‌ها دوباره آزاد می‌شن

00:39:22.160 --> 00:39:25.200
با تشکیل پیوندها، مقدار زیادی انرژی آزاد می‌شه

00:39:27.320 --> 00:39:30.680
و ما معتقدیم روی اروپا هم
همین اتفاق داره می‌افته

00:39:38.200 --> 00:39:42.240
... اقیانوس زیری توسط نیروهای کشندی مشتری

00:39:42.360 --> 00:39:44.200
و قمرهاش گرم می‌شه

00:39:45.440 --> 00:39:47.040
و انرژی رو ذخیره می‌کنه

00:39:54.640 --> 00:39:57.280
... بعدش، به‌لطف مدار بیضی‌شکلش

00:39:57.400 --> 00:40:02.960
چون اروپا به‌طور تناوبی خنک می‌شه
یخ شروع به تشکیل شدن می‌کنه

00:40:06.400 --> 00:40:08.480
و انرژی ذخیره‌شده رو آزاد می‌کنه

00:40:13.240 --> 00:40:16.920
... حجم پوسته یخی با انجماد، زیاد می‌شه

00:40:20.600 --> 00:40:22.560
... فشار رو افزایش می‌ده

00:40:31.560 --> 00:40:35.200
تا حدی که کل دره از هم جدا می‌شه

00:40:43.360 --> 00:40:46.040
... و آبِ شور اقیانوسِ زیر سطح

00:40:46.160 --> 00:40:47.520
از بین شکاف‌ها به بیرون فوران می‌کنه

00:40:50.360 --> 00:40:54.000
... که اونجا به دلیل تشعشع شدید مشتری

00:40:55.640 --> 00:40:57.360
قرمزرنگ می‌شه

00:41:05.360 --> 00:41:08.040
ما تا حد زیادی با این فرآیند آشنایی داریم

00:41:08.160 --> 00:41:10.120
... مثلا وقتی لوله به دلیل انجماد آب

00:41:10.240 --> 00:41:11.440
توی خونه‌تون می‌ترکه

00:41:11.560 --> 00:41:14.560
انرژی مورد نیاز برای ترکوندن
لوله‌ها از کجا تامین می‌شه؟

00:41:14.680 --> 00:41:17.280
از تبدیل شدن آب به یخ

00:41:24.240 --> 00:41:27.920
اروپا از اون چیزی که تصور می‌کردیم
خیلی پویاتره

00:41:34.720 --> 00:41:36.240
... و این پویایی‌ـه

00:41:36.360 --> 00:41:38.440
... که باعث می‌شه هدفی حیرت‌انگیز

00:41:40.800 --> 00:41:43.760
در جست‌وجوی ما برای حیات زیر یخ باشه

00:41:47.880 --> 00:41:51.400
بخوایم ساده بگیم
وجود حیات به سه چیز نیاز داره

00:41:51.520 --> 00:41:53.880
... آب، انرژی

00:41:54.000 --> 00:41:56.000
و مواد شیمیایی درست

00:41:58.440 --> 00:42:01.200
اروپا دو مورد اول رو به فراوانی داره

00:42:03.080 --> 00:42:05.640
اما مورد سوم رو نداره

00:42:08.080 --> 00:42:11.560
ولی خوش‌بختانه، اروپا تنها نیست

00:42:12.840 --> 00:42:17.140
[آیو]

00:42:19.120 --> 00:42:20.920
... در نزدیکی اروپا

00:42:21.040 --> 00:42:24.880
آیو مورد سومی که معتقدیم
... برای حیات، ضروری‌ـه رو

00:42:25.000 --> 00:42:26.520
به فراوانی داره

00:42:29.320 --> 00:42:30.800
... و در مقادیر زیادی

00:42:30.920 --> 00:42:33.600
به فضای دور مشتری، فوران‌شون می‌کنه

00:42:39.360 --> 00:42:42.920
اینجای داستان حیرت‌انگیزتر می‌شه

00:42:43.040 --> 00:42:45.120
... چون آتشفشان‌های آیو

00:42:45.240 --> 00:42:47.520
مدام مواد شیمیایی تولید می‌کنن

00:42:47.640 --> 00:42:49.920
... موادی که روی سطح

00:42:50.040 --> 00:42:51.600
منجمد اروپا، می‌بارن

00:42:51.720 --> 00:42:53.640
... اما اگه به‌خاطر زمین‌شناسی خاصش نبود

00:42:53.760 --> 00:42:56.760
این مواد تا ابد فاصله‌ای حدود
... ‏10 یا 20 کیلومتر

00:42:56.880 --> 00:43:00.400
با اقیانوس زیرشون می‌داشتن

00:43:00.520 --> 00:43:02.640
... اما این زمین‌شناسی فعال

00:43:02.760 --> 00:43:05.360
رفتاری شبیه زمین‌ساخت صفحه‌ای
... ایجاد می‌کنه

00:43:05.480 --> 00:43:07.680
... که باعث می‌شه اون مواد

00:43:07.800 --> 00:43:10.200
اون مواد شیمیایی وارد اقیانوس بشن

00:43:10.320 --> 00:43:12.760
... و در این صورت، تمام شرایطی که

00:43:12.880 --> 00:43:16.440
فکر می‌کنیم برای منشاء حیات
ضروری‌ـه رو داریم

00:43:20.160 --> 00:43:22.840
... پس سطح پویای اروپا

00:43:22.960 --> 00:43:26.080
ممکنه بخشی از یه اکوسیستم شگفت‌انگیز باشه

00:43:28.320 --> 00:43:33.400
اکوسیستمی که از یک قمر
به یک قمر دیگه امتداد داره

00:43:33.520 --> 00:43:36.120
و دانشمندان مشغول تلاشن
... تا فضاپیماهای رباتیک رو

00:43:36.240 --> 00:43:40.040
به اون اقیانوس‌های یخی دورافتاده بفرستن

00:43:45.040 --> 00:43:46.960
... پیدا کردن حیات روی اروپا

00:43:47.080 --> 00:43:48.840
کشف به‌شدت مهمی خواهد بود

00:43:48.960 --> 00:43:52.360
اما اگه پیدا نکنیم هم مهم‌ـه

00:43:52.480 --> 00:43:54.720
... چون تمام چیزهایی که فکر می‌کنیم

00:43:54.840 --> 00:43:56.240
... در مورد منشاء حیات می‌دونیم

00:43:56.360 --> 00:43:58.760
... تمام موارد لازم برای وجود حیات

00:43:58.880 --> 00:44:00.920
به‌نظر روی اروپا وجود دارن

00:44:01.040 --> 00:44:04.240
... پس اگه بریم اونجا و یه ربات یخ‌پیما بفرستیم

00:44:04.360 --> 00:44:07.320
... توی اقیانوس‌های اروپا اما هیچی پیدا نکنیم

00:44:07.440 --> 00:44:10.680
ممکنه به این معنا باشه که
... به احتمال زیاد

00:44:10.800 --> 00:44:13.640
... توی فاصله میلیون‌ها حتی میلیاردها

00:44:13.760 --> 00:44:16.440
... سال نوری از هر جهتی که بریم

00:44:16.560 --> 00:44:18.440
توی این جهان، تنهاییم

00:44:29.440 --> 00:44:33.040
اروپا، جهانی پوشیده از یخ

00:44:33.160 --> 00:44:36.080
که نمی‌تونه بیش‌تر از این به خورشید نزدیک باشه

00:44:37.400 --> 00:44:39.800
... چون فقط یه‌خرده نزدیک‌تر

00:44:39.920 --> 00:44:42.360
خط یخی منظومه شمسی قرار داره

00:44:45.680 --> 00:44:48.480
... با عبور ازش، دما انقدری افزایش پیدا می‌کنه

00:44:48.600 --> 00:44:51.520
که یخ نمی‌تونه خیلی دوام بیاره

00:44:57.440 --> 00:45:01.280
وقتی ستاره‌های دنباله‌دار
... به سمت خورشید حرکت می‌کنن

00:45:01.400 --> 00:45:03.920
بخشی از یخی که حمل می‌کنن
تغییر حالت می‌ده

00:45:04.040 --> 00:45:06.480
و تبدیل به بخارآب می‌شه

00:45:13.720 --> 00:45:16.880
دنباله‌هایی رو تشکیل می‌ده
... که چند صد کیلومتری

00:45:17.000 --> 00:45:18.760
توی فضا امتداد دارن

00:45:24.280 --> 00:45:27.600
پس داخل خط یخی
یخ ماده‌ای نادرـه

00:45:28.880 --> 00:45:32.600
اما مکان‌هایی وجود دارن
که می‌تونن شرایط میانی رو ایجاد کنن

00:45:32.600 --> 00:45:37.150
[مریخ]

00:45:43.080 --> 00:45:48.000
اکثر یخ‌های سطح مریخ
توی قطب‌هاش قرار دارن

00:45:51.560 --> 00:45:54.640
[مدارگرد شناسایی مریخ]
[ناسا]

00:45:54.640 --> 00:45:57.600
... مدارگرد شناسایی مریخِ ناسا

00:45:57.720 --> 00:46:00.480
... این تصاویر شگفت‌انگیز رو

00:46:00.600 --> 00:46:02.640
... از پدیده‌ای عجیب

00:46:02.760 --> 00:46:06.160
که روی کوه یخی جنوبی
رخ می‌ده رو ثبت کرده

00:46:08.080 --> 00:46:12.880
شکل‌های عنکبوت‌مانند تاریکی
... که فکر می‌کنیم علت شکل‌گیری‌شون

00:46:10.460 --> 00:46:14.330 line:20%
[قطب جنوب]
[زمستان 2018]

00:46:13.000 --> 00:46:14.920
چرخش فصلی‌ـه

00:46:17.040 --> 00:46:20.560
در طول زمستان، هوای مریخ
... انقدر سرد می‌شه

00:46:19.820 --> 00:46:22.550 line:20%
[دما: 153- درجه سانتی‌گراد]

00:46:20.680 --> 00:46:23.870
... که کربن مونوکسیدِ جو نازکش

00:46:23.870 --> 00:46:25.080
یخ می‌زنه

00:46:29.360 --> 00:46:35.000
کریستال‌های یخ خشکی رو ایجاد می‌کنه
که باعث بارش برف توی قطب می‌شن

00:46:39.000 --> 00:46:43.000
بارش برف اصلا مثل بارش برف‌های زمین نیست

00:46:43.120 --> 00:46:47.520
... هر زمستان، بین سه تا چهار تریلیون تُن

00:46:47.640 --> 00:46:51.120
کربن دی‌اکسید یخ می‌زنه
و به روی سطح می‌باره

00:46:51.240 --> 00:46:55.800
که حدودا 15 درصد جو مریخ‌ـه

00:46:55.920 --> 00:46:59.800
و بعد، توی بهار، همه‌چیز تغییر می‌کنه

00:47:04.720 --> 00:47:07.080
... با برگشت خورشید توی فصل بهار

00:47:07.200 --> 00:47:09.120
سطح، گرم می‌شه

00:47:10.880 --> 00:47:13.160
و کربن دی‌اکسید منجمدشده
... توی یک چشم‌به‌هم‌زدن

00:47:13.280 --> 00:47:14.760
... بخار می‌شه

00:47:14.880 --> 00:47:17.000
و از حالت جامد تبدیل به گاز می‌شه

00:47:17.120 --> 00:47:22.160
فواره‌های گازی که گردوخاک
تیره مریخی رو به هوا می‌برن

00:47:28.520 --> 00:47:31.600
... و این گردوخاک با ثابت شدن

00:47:31.720 --> 00:47:34.680
... باعث شکل‌گیری ردهای عنکبوت‌مانندی می‌شه

00:47:34.800 --> 00:47:36.440
که از مدار می‌بینیم

00:47:48.800 --> 00:47:52.560
از مریخ تا جهان خودمون، خیلی راهی نیست

00:47:56.310 --> 00:48:00.370
[زمین]

00:48:01.520 --> 00:48:05.200
و زمین هم توی قطب‌هاش
کوه‌های یخی دائمی داره

00:48:12.800 --> 00:48:15.640
اما شباهت‌شون فقط همین‌قدره

00:48:26.600 --> 00:48:29.640
اگه یه فضانورد بیگانه
... یه تلسکوپ قدرتمند داشته باشه

00:48:29.760 --> 00:48:31.480
و باهاش منظومه شمسی‌مون رو ببینه

00:48:31.600 --> 00:48:34.320
... فورا می‌بینه که سومین سیاره از خورشید

00:48:34.440 --> 00:48:37.640
... یعنی زمین، یه نکته خیلی جالب

00:48:37.760 --> 00:48:38.960
و نادر داره

00:48:39.080 --> 00:48:40.880
چون یه همچین جایی رو می‌بینه

00:48:41.000 --> 00:48:43.920
کوهستانی پوشیده از برف

00:48:44.040 --> 00:48:47.360
و رودخونه‌های جاری و ابر و باران

00:48:47.480 --> 00:48:51.520
اینجا جایی‌ـه که آب
به هر سه شکلش وجود داره

00:48:51.640 --> 00:48:56.200
جامد، مایع و گاز
اونم به‌طور همزمان

00:48:56.320 --> 00:48:59.000
این به‌شدت غیرمعمول‌ـه

00:48:59.120 --> 00:49:01.000
بذارید براتون توضیح بدم

00:49:01.120 --> 00:49:02.720
... می‌خوام براتون

00:49:02.840 --> 00:49:05.920
نمودار حالات آب رو بکشم

00:49:06.040 --> 00:49:08.680
این، فشاره

00:49:08.800 --> 00:49:11.280
و این هم، دماست

00:49:12.480 --> 00:49:15.160
فشار زمین، یک‌ـه

00:49:15.280 --> 00:49:17.440
پس می‌شه ... اینجا

00:49:18.800 --> 00:49:22.960
و دماش هم حدود صفر درجه سانتی‌گراده

00:49:24.480 --> 00:49:28.040
پس زمین یه جایی توی این محدوده قرار داره

00:49:28.160 --> 00:49:29.720
می‌خوام یه خط بکشم

00:49:29.840 --> 00:49:31.600
بعد از اینکه بکشم براتون توضیح می‌دم چیه

00:49:34.240 --> 00:49:36.280
... خب، این دو خط نشون‌دهنده

00:49:36.400 --> 00:49:38.640
... منطقه فشاری و دمایی‌ایه

00:49:38.760 --> 00:49:42.080
... که آب می‌تونه جامد

00:49:42.200 --> 00:49:45.920
مایع یا گاز، همون بخارآب، باشه

00:49:46.040 --> 00:49:47.760
و زمین، اینجاست

00:49:47.880 --> 00:49:50.760
همین محدوده کوچک
... که می‌شه حالت جامد

00:49:50.880 --> 00:49:53.560
مایع و گاز رو داشت

00:49:53.680 --> 00:49:58.960
مریخ جایی توی این حوالی‌ـه

00:49:59.080 --> 00:50:01.160
... یعنی روی مریخ

00:50:01.280 --> 00:50:03.560
... آب یا به حالت جامده

00:50:03.680 --> 00:50:05.520
یا بخار

00:50:05.640 --> 00:50:07.480
هیچ‌وقت نمی‌تونه مایع باشه

00:50:07.600 --> 00:50:10.000
چون فشار جوی خیلی پایین‌ـه

00:50:10.120 --> 00:50:13.680
پلوتون این حوالی‌ـه
‏230 درجه زیر صفر

00:50:13.800 --> 00:50:16.400
که آب فقط می‌تونه به حالت جامد باشه

00:50:16.520 --> 00:50:17.920
به سفتی فلز

00:50:18.040 --> 00:50:20.080
و کوهستان‌های پلوتون رو می‌سازه

00:50:20.200 --> 00:50:21.560
... از اون‌طرف

00:50:21.680 --> 00:50:23.760
اورانوس این حوالی‌ـه

00:50:23.880 --> 00:50:26.560
چون فشار جویش، چند میلیون برابر زمین‌ـه

00:50:26.680 --> 00:50:28.600
و دمای به‌شدت بالایی داره

00:50:28.720 --> 00:50:30.080
... و اونجا

00:50:30.200 --> 00:50:33.600
ساختار عجیبی از یخ رو داریم، یخ فوق یونی

00:50:33.720 --> 00:50:38.320
... پس زمین توی یه محدوده خیلی کوچکی از دما

00:50:38.440 --> 00:50:42.240
و فشار قرار داره که آب می‌تونه
به هر سه حالت وجود داشته باشه

00:50:42.360 --> 00:50:44.600
... همین، زمین رو توی منظومه شمسی‌مون

00:50:44.720 --> 00:50:46.320
... و شاید تا صدها یا حتی هزاران

00:50:46.440 --> 00:50:49.480
... سال نوری اون‌طرف‌تر هم

00:50:49.600 --> 00:50:50.920
خاص می‌کنه

00:50:51.040 --> 00:50:54.800
... همین باعث وجود یه اکوسیستم پیچیده

00:50:54.920 --> 00:50:57.000
روی سطح سیاره ما می‌شه

00:51:04.400 --> 00:51:07.240
... کوهستان‌های پوشیده از برف زمین

00:51:07.360 --> 00:51:09.520
... اقیانوس‌های بزرگ

00:51:11.280 --> 00:51:12.920
... رودخانه‌ها

00:51:14.360 --> 00:51:18.320
... و ابرهای طوفانی، فقط به‌لطف این

00:51:18.440 --> 00:51:21.000
... محدوده باریک دمایی و فشاری که

00:51:21.120 --> 00:51:24.800
سیاره‌مون توش قرار داره
می‌تونن وجود داشته باشن

00:51:34.600 --> 00:51:36.520
... و این قطعا برای

00:51:36.640 --> 00:51:40.320
... شکل‌گیری حیات پیچیده روی فقط یکی از

00:51:40.440 --> 00:51:43.000
جهان‌های یخی منظومه شمسی
لازم و ضروری‌ـه

00:51:46.920 --> 00:51:50.720
اما این داستان یخ، یه نکته‌ای داره

00:51:50.840 --> 00:51:53.840
... ویژگی عجیب یخ

00:51:53.960 --> 00:51:56.320
که کامل باهاش آشنایی داریم

00:52:05.480 --> 00:52:08.240
... یخ روی زمین این ویژگی عجیب رو داره

00:52:08.360 --> 00:52:10.400
که روی حالت مایع خودش، شناور می‌شه

00:52:10.520 --> 00:52:12.760
... علتش هم اون ساختارهای کریستالی پیچیده

00:52:12.880 --> 00:52:14.840
و پیوندهای هیدروژنی‌ـه

00:52:14.960 --> 00:52:17.560
... یه زمانی توی تاریخ سیاره‌مون بوده

00:52:17.680 --> 00:52:20.200
که سیاره‌مون تقریبا کامل یخ زده

00:52:20.320 --> 00:52:21.960
... اما چون یخ شناور می‌شه

00:52:22.080 --> 00:52:24.480
... همیشه یه‌خرده آبِ مایع

00:52:24.600 --> 00:52:26.000
کف اقیانوس وجود داشته

00:52:26.120 --> 00:52:29.200
و حیات می‌تونسته توی اون مایع
ادامه پیدا کنه

00:52:33.320 --> 00:52:36.680
... این یعنی زنجیره‌ای شکست‌ناپذیر از حیات

00:52:36.800 --> 00:52:41.320
به مدت 3.8 میلیارد سال
توی ما وجود داره

00:52:41.440 --> 00:52:47.200
پس دفعه بعدی که چند قالب یخ
... می‌اندازید توی نوشیدنی‌تون

00:52:47.320 --> 00:52:49.120
یه‌لحظه صبر کنید

00:52:49.240 --> 00:52:52.960
و به عجایب یخ فکر کنید

00:52:58.460 --> 00:53:02.650
«زیرنویـس از: سـپهـر»
::. @OverhaulSubs :کانال تلگرام .::

00:53:14.480 --> 00:53:18.970
[منظومه شمسی]
[مرزهای جدید]

00:53:21.100 --> 00:53:24.270
[جونو]
[ناسا]

00:53:25.600 --> 00:53:29.920
... سه عامل حیاتی برای وجود حیات

00:53:30.040 --> 00:53:32.440
...یک، آب مایع

00:53:32.560 --> 00:53:34.640
... دو، منبع انرژی

00:53:34.760 --> 00:53:38.120
... و سه، عناصر شیمیایی متنوعی هستن

00:53:38.240 --> 00:53:39.800
که با حیات ارتباط دارن

00:53:39.920 --> 00:53:43.720
ما معتقدیم که اروپا
تمام این موارد رو داره

00:53:45.720 --> 00:53:48.720
جونو باعث شده دانش‌مون
در مورد اروپا بیش‌تر بشه

00:53:48.840 --> 00:53:52.520
اما ماموریتش قراره در سال 2025 تموم بشه

00:53:55.440 --> 00:53:58.800
درحالی‌که هنوز هیچ مدرکی
... از وجود حیات روی اروپا پیدا نکردیم

00:53:58.920 --> 00:54:02.560
معلوم‌ـه که این قمر یخی
ارزش این رو داره که بریم از نزدیک بررسیش کنیم

00:54:08.960 --> 00:54:11.680
... سم هاول یکی از اعضای تیم ناسا

00:54:11.800 --> 00:54:13.960
... برای انجام ماموریتی بلندپروازانه

00:54:14.080 --> 00:54:17.520
... جهت کاوش این قمر و اقیانوس‌های زیرینش

00:54:17.640 --> 00:54:21.120
برای پیدا کردن مدرکی قطعی‌ـه

00:54:22.240 --> 00:54:24.520
همه‌اش یه فرضیه‌ست
تا زمانی که بری توش شنا کنی

00:54:24.640 --> 00:54:27.520
... اما داریم این مدل رو ایجاد می‌کنیم

00:54:27.640 --> 00:54:29.600
... که شیوه

00:54:29.720 --> 00:54:32.680
... واکنش آب نمک و سنگ و

00:54:32.800 --> 00:54:34.800
مواد شیمیایی‌ای که تولید می‌کنه رو درک کنیم

00:54:34.920 --> 00:54:38.360
که به احتمال زیاد برای شکل‌گیری حیات، مهم‌ـه

00:54:38.480 --> 00:54:40.240
چطور می‌خوایم اثباتش کنیم؟

00:54:40.360 --> 00:54:42.840
قراره ماموریت اروپا کلیپر رو انجام بدیم

00:54:42.960 --> 00:54:45.920
... و اوایل دهه 2030

00:54:46.040 --> 00:54:48.040
به مشتری می‌رسه و
دور مشتری می‌چرخه

00:54:48.160 --> 00:54:50.940
و کل اون جهان رو بررسی می‌کنه

00:54:51.180 --> 00:54:53.200
[آزمایشگاه پیشرانش جت]
[ناسا]

00:54:53.200 --> 00:54:54.600
... اروپا کلیپر

00:54:54.720 --> 00:54:57.280
اولین ماموریت مخصوص خودِ اروپاست

00:54:57.400 --> 00:54:58.930
... و در حقیقت، اولین ماموریت مخصوص

00:54:58.960 --> 00:55:00.240
یه قمر یخی‌ـه

00:55:02.600 --> 00:55:04.720
... اروپا کلیپر قراره

00:55:04.840 --> 00:55:07.600
از مرکز فضایی کندی، در اکتبر 2024 پرتاب بشه

00:55:08.960 --> 00:55:11.600
... و مجموعه‌ای از

00:55:11.720 --> 00:55:13.720
... ده ابزار داریم که قراره با هم کار کنن

00:55:13.840 --> 00:55:16.720
... تا سطح یخی اروپا و اقیانوسش رو

00:55:16.840 --> 00:55:19.560
شناسایی و بررسی کنن
... اینکه از چه موادی ساخته شدن

00:55:19.680 --> 00:55:23.400
... تا بفهمیم که اروپا، محیطی داره

00:55:23.520 --> 00:55:24.920
که بتونه از حیات پشتیبانی کنه یا نه

00:55:28.960 --> 00:55:31.200
... اصلا نزدیک شدن به مشتری

00:55:31.320 --> 00:55:32.400
به‌شدت خطرناک‌ـه

00:55:32.520 --> 00:55:35.240
ذرات باردار دورش می‌چرخن

00:55:35.360 --> 00:55:37.120
و ممکنه به فضاپیما بخورن و بهش آسیب بزنن

00:55:37.240 --> 00:55:38.920
... این یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های

00:55:39.040 --> 00:55:40.800
اروپا کلیپرـه

00:55:43.440 --> 00:55:45.080
... فقط فضاپیما نیست که باید

00:55:45.200 --> 00:55:47.480
از حمله مشتری جون سالم به‌در ببره

00:55:47.600 --> 00:55:50.360
... می‌دونیم که این تشعشع رادیواکتیوی

00:55:50.480 --> 00:55:53.360
برای حیات ما، این حیاتی که می‌شناسیم، بده

00:55:53.480 --> 00:55:55.880
اما ممکنه خیلی ضرری برای
حیات روی اروپا نداشته باشه

00:55:56.000 --> 00:55:59.400
اما احتمال بالاتر اینه که
... لایه‌های ضخیم یخی‌ای

00:55:59.520 --> 00:56:00.880
... که روی سطح اروپا قرار دارن

00:56:01.000 --> 00:56:03.480
از حیات در اقیانوس زیرشون محافظت می‌کنن

00:56:05.080 --> 00:56:08.000
ما معتقدیم که ضخامت این
لایه یخی حدود 30 کیلومتره

00:56:08.120 --> 00:56:10.360
اما اروپا کلیپر با قطعیت بهمون می‌گه

00:56:16.240 --> 00:56:17.520
... خیلی هیجان دارم

00:56:17.640 --> 00:56:19.360
که بیش‌تر در مورد فواره‌های اروپا بدونم

00:56:19.480 --> 00:56:21.000
... به‌نظر می‌تونن کلید

00:56:21.120 --> 00:56:22.840
نمونه‌برداری از اقیانوس زیرین باشن

00:56:22.960 --> 00:56:26.000
... می‌فهمیم که رد یا نشونه‌ای از حیات

00:56:26.120 --> 00:56:27.800
توی این فواره‌ها هست یا نه
... و این، کاریه که

00:56:27.920 --> 00:56:30.200
با این فضاپیمای بی‌نظیر می‌تونیم انجام بدیم

00:56:32.240 --> 00:56:35.640
کلیپر فقط از دور، اروپا رو بررسی می‌کنه

00:56:35.760 --> 00:56:39.680
اما ماموریت‌ها آینده انقدر پیشرفت می‌کنن
... که یک روزی

00:56:39.800 --> 00:56:44.800
شاید بتونیم روی سطحش فرود بیایم
و زیر یخ رو کاوش کنیم

00:56:44.920 --> 00:56:47.840
... هیچ یخی روی این سیاره نیست

00:56:47.960 --> 00:56:50.280
که رفتاری مثل سطح اروپا داشته باشه

00:56:50.400 --> 00:56:53.040
... اونجا، یخ انقدر ضخیم و سفت‌ـه

00:56:53.160 --> 00:56:57.000
که چند کیلومتر بالایی، مثل بتن یا سنگ می‌مونن

00:56:59.560 --> 00:57:03.800
ما دنبال راه‌هایی هستیم که
... بتونیم گرمای کافی رو

00:57:03.920 --> 00:57:05.760
توی یه فضاپیمای استوانه‌ای ذخیره کنیم

00:57:05.880 --> 00:57:08.160
که بشه سطح رو تا اقیانوس، ذوب کرد

00:57:08.280 --> 00:57:10.880
اما در عین حال بتونیم وسایل علمی رو هم
... با خودمون حمل کنیم

00:57:11.000 --> 00:57:12.800
که اونجا رو کاوش کنیم

00:57:13.920 --> 00:57:15.840
این ویدئو ضبط می‌کنه؟

00:57:15.960 --> 00:57:17.120
آره، البته

00:57:17.240 --> 00:57:18.800
اه ... اوه، آره

00:57:18.920 --> 00:57:20.770
نمی‌دونم تا حالا خودت رو
توی دوربین دیدی یا نه

00:57:20.800 --> 00:57:23.200
!اما بفرما -
!سلام -

00:57:23.320 --> 00:57:25.640
... می‌ذاریمش اینجا

00:57:25.760 --> 00:57:27.080
و می‌ریم توی سوراخ

00:57:29.040 --> 00:57:30.440
موفق باشی

00:57:30.560 --> 00:57:33.600
و رفتیم، الان توی اقیانوسیم

00:57:35.760 --> 00:57:38.680
... الان داریم سطح مشترک

00:57:38.800 --> 00:57:41.080
یخ و آبی که زیر پامون قرار داره رو می‌بینیم

00:57:47.320 --> 00:57:49.440
... پیدا کردن حیات روی اروپا

00:57:49.560 --> 00:57:51.000
به‌شدت مهم و تاثیرگذاره

00:57:51.120 --> 00:57:53.080
... چون تقریبا تضمین‌شده‌ست

00:57:53.200 --> 00:57:55.120
... که یه نمونه دیگه‌ای از

00:57:55.240 --> 00:57:57.360
منشاء حیات وجود داره

00:57:57.480 --> 00:57:59.680
... پس اروپا می‌تونه خیلی چیزها در مورد

00:57:59.800 --> 00:58:02.800
شیوه شروع حیات در سرتاسر جهان
بهمون یاد بده

00:58:06.050 --> 00:58:11.000
« برتر موویز – مرجع دانلود فیلم و سریال » [ bartarmoviz ]

00:58:11.030 --> 00:58:19.000
« برتر موویز – مرجع دانلود فیلم و سریال » [ bartarmoviz ]